- Chi tiết
-
Được đăng: 09 Tháng 11 2026
ThS.BS. Nguyễn Hồ Lam
Bộ môn Nội – Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh
Viêm phế quản do nấm Aspergillus, tiếng Anh được gọi là Aspergillus Bronchitis, là một bệnh lý nhiễm nấm mạn tính ở đường thở gây ra bởi nấm Aspergillus, thường nhất là các chủng loại Aspergillus fumigatus, Aspergillus flavus hay Aspergillus niger. Bệnh thường gặp ở những bệnh nhân với bất thường đường thở trước đó, chẳng hạn có tiền sử các bệnh như:
· Giãn phế quản
· Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
· Hen suyễn nặng
· Di chứng phổi sau điều trị lao
Đây là một bệnh lý gây viêm nhiễm mức độ thấp (không phải dị ứng, cũng không phải dạng nấm xâm lấn cơ thể), tác nhân nấm tồn tại trong lớp nhày của đường thở gây viêm nhiễm kéo dài và làm trầm trọng thêm triệu chứng hô hấp của người bệnh.
Triệu chứng bệnh ra sao?
|
Triệu chứng thường gặp |
Biểu hiện chú ý |
|
Ho kéo dài |
Thường ho đàm dai hoặc đàm nâu |
|
Khó thở tiến triển |
Không giải thích được đơn thuần bằng hen hay tình trạng nhiễm trùng |
|
Mệt mỏi hay cảm giác không có năng lượng |
Thường gặp trong nhiễm nấm mạn |
|
Viêm nhiễm tái đi tái lại |
Tiếp tục quay lại tái khám mặc dù đã điều trị kháng sinh |
|
Khò khè |
Thỉnh thoảng trong hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính |
|
Sụt cân hoặc sốt nhẹ |
Có thể do tình trạng nhiễm trùng kéo dài |
Viêm phế quản do nấm Aspergillus có thường gặp không?
Bệnh thường bỏ sót hoặc bị nhận định nhầm như những đợt nhiễm trùng cấp ở những bệnh nhân với bệnh đường thở mạn (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản). Một số nhà lâm sàng còn phân vân trong việc phân định coi nấm đó đơn thuần là cư trú thôi hay thực sự gây bệnh. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài và luôn phân lập được nấm Aspergillus trong đàm thì nên nghi ngờ viêm phế quản do tác nhân này.
Tỷ lệ bệnh cho thấy đang được phát hiện nhiều hơn tại các trung tâm chuyên khoa cho bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (1-5%, đặc biệt có dùng corticosteroid toàn thân), giãn phế quản (5-15%), hen (khi có giãn phế quản đi kèm).
Viêm phế quản do nấm Aspergillus được chẩn đoán như thế nào?
Không có một xét nghiệm đơn độc giúp xác định chẩn đoán, cần có sự phối hợp giữa lâm sàng với bằng chứng nấm, cùng với bằng chứng phản ứng không theo cơ chế dị ứng của cơ thể với nấm.
|
Xét nghiệm |
Ý nghĩa |
|
Cấy đàm hay xét nghiệm sinh học phân tử tìm nấm |
Dò tìm lập lại được Aspergillus |
|
Xét nghiệm máu Aspergillus IgG |
Thường gia tăng, cho thấy phơi nhiễm mạn với Aspergillus |
|
Xét nghiêm máu Aspergillus IgE & eosinophil |
Thường bình thường, giúp loại trừ viêm phế quản dị ứng do nấm Aspergillus |
|
Cắt lớp vi tính (CT) ngực |
Cho thấy giãn phế quản với các nút đàm, không có hình ảnh tạo hang |
|
Đáp ứng điều trị kháng nấm |
Cải thiện lâm sàng hỗ trợ cho việc xác định chẩn đoán |
Điều trị viêm phế quản do nấm Aspergillus như thế nào?
Kháng nấm đường uống (itraconazole, voriconazole) là những điều trị nền tảng chính, thường điều trị kéo dài vài tháng. Có thể dùng kháng nấm đường khí dung nếu kháng nấm đường uống không dung nạp. Bên cạnh đó, tập vật lý trị liệu cần thực hiện song hành giúp ho khạc đàm và loại bỏ tải lượng nấm. Tránh sử dụng corticoid toàn thân trừ khi có chỉ định phù hợp. Theo dõi triệu chứng lâm sàng kết hợp với xét nghiệm đàm tìm nấm để đánh giá đáp ứng điều trị.
Tài liệu tham khảo:
1. https://aspergillosis.org/aspergillus-bronchitis-a-patient-guide/
